گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران ، bahmanakbari@iau.ac.ir
چکیده: (73 مشاهده)
مقدمه: اختلال نارسایی توجه/فزونکشی، یکی از رایجترین اختلالات نورولوژیکی رشدی محسوب میشود. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی «درمان نوروفیدبک» با «درمان توانبخشی شناختی» بر مشکلات رفتاری کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/فزونکنشی بود.
روش کار: پژوهش حاضر به روش نیمهتجربی با پیشآزمون ـ پسآزمون و پیگیری 2ماه با گروه کنترل بود. نمونه غربال شده به وسیله ارزیابی بالینی توسط روانپزشک اطفال و «فهرست اختلال نارسایی توجه/فزونکنشی» (کسب نمره بالاتر 18 از مجموع 54 نمره) بود. نمونهها به روش هدفمند از کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/فزونکنشی مراجعهکننده به یک کلینک از شهر تهران انتخاب شدند و به روش تصادفی ساده (قرعهکشی)، در گروه «درمان نوروفیدبک» (16 تن)، «درمان توانبخشی شناختی» (16 تن) و کنترل (16 تن) جایگزین شدند. ابزار های مورد استفاده شامل پرسشنامه جمعیتشناختی، «مقیاس رتبه بندی اختلال نارسایی توجه/فزونکنشی» (Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Rating Scale) و «فهرست مشکلات رفتار کودک» (Child Behaviour Checklist) بود. روایی محتوا ابزارها به روش کیفی و پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ انجام شد. کودکان در گروههای خود در 20 جلسه 45 دقیقهای (هفتهای 2 بار) مداخله دریافت کردند و در این مدت گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکردند. دادهها پیش و پس از مداخله و 2 ماه بعد جهت پیگیری در 3 گروه جمعآوری شد. دادهها در نرمافزار اس پی اس اس نسخه 26 تحلیل شد.
یافتهها: «درمان نوروفیدبک» و «درمان توانبخشی شناختی» هر 2 بر پرخاشگری و نافرمانی مؤثر بودند و اثر «درمان نوروفیدبک» بهطور معناداری بیشتر بود (006/0>P). بیشترین کاهش میانگین پرخاشگری در «درمان نوروفیدبک» نسبت به کنترل 10/4 و در نافرمانی نیز در «درمان نوروفیدبک» نسبت به کنترل 60/3 مشاهده شد (001/0>P). نتایج همچنین حاکی از پایداری اثر درمانی بود.
نتیجهگیری: «درمان نوروفیدبک» و "درمان توانبخشی شناختی» بر بهبود مشکلات رفتاری اثربخش بودند. «درمان نوروفیدبک» به عنوان یک روش موثرتری برای بهبود مشکلات رفتاری کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/ فزونکنشی به متخصصان توصیه می شود.
Rastegar S, Akbari B. Comparing the Effectiveness of "Neurofeedback Therapy" and "Cognitive Rehabilitation Therapy" on Behavioral Problems in Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. JHPM 2026; 15 (1) :48-60 URL: http://jhpm.ir/article-1-1925-fa.html
رستگار شیرین، اکبری بهمن. مقایسه اثربخشی «درمان نوروفیدبک» و «درمان توانبخشی شناختی» بر مشکلات رفتاری کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/فزونکنشی. فصلنامه مدیریت ارتقای سلامت. 1405; 15 (1) :48-60