fa استفاده از مدل متغیر پنهان در تعیین اثر همزمان عوامل مؤثر بر قند خون و کلسترول در بیماران قلبی شهر خرم آباد مدیریت پرستاری nursing management & administration پژوهشي Research مقدمه: آترواسکلروز شایع ترین بیماری پیشرونده قلبی است که از دوران کودکی آغاز می‌شود و در دوران میانسالی تظاهرات بالینی خود را آشکار می کند که عوامل متعددی در ایجاد آن نقش دارد. پژوهش حاضر با هدف استفاده از مدل متغیر پنهان در تعیین اثر همزمان عوامل مؤثر بر قند خون و کلسترول، در بیماران قلبی شهر خرم آباد انجام گرفته است. مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی از اطلاعات 251 نفر از افراد بستری در بخش تخصصی قلب بیمارستان شهیدمدنی خرم آباد که در سال 1390 جمع آوری شده بود مورد استفاده قرار گرفت. اطلاعات مورد نظر از پرونده های پزشکی، برگه شرح حال و آزمایش های بدو ورود بیماران ثبت شده بود. برای شناسایی همزمان عوامل خطر مرتبط با کلسترول تام و قند خون ناشتای بیماران از مدل متغیر پنهان با پاسخ های دو متغیره‌ی پیوسته و دوحالتی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SAS نسخه‌ی 9 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که عوامل مؤثر بر کلسترول تام عبارتند از: فشارخون سیستولیک (026/0P=)، فشار خون دیاستولیک (001/0=P)، تری گلیسیرید (001/0P=)، (C-Reactive Protein) CRP(015/0P=) و ESR (Erythrocyte Sedimentation Rate) (033/0P=). عوامل مؤثر بر قند خون نیز سن (001/0P=)، سیگار کشیدن (031/0P=) و تری گلیسیرید (003/0P=) است. نتیجه گیری: با کنترل عوامل قابل کنترلی مانند تری گلیسیرید، فشار خون و عدم مصرف سیگار می توان از پیشرفت بیماری آترواسکلروز جلوگیری کرد. با توجه به اهمیت بیماری ‌های قلبی‌عروقی و وجود عوامل مستعد کننده این بیماری ضروری است که مطالعات بیشتری در این زمینه صورت پذیرد. Introduction: Atherosclerosis is the most common cardiac progressive disease that begin in childhood and in the middle age it shows clinical demonstration that many factors has a role in constructing it. In this study using latent variable model to determine simultaneous effect of factors associated with blood glucose and cholesterol is done in heart patients of khorramabad. Materials & Methods: In this cross-sectional study, 251 patients who admitted in Specialize ward of cardiovascular in Shahid Madani hospital of Khorramabad in 2011 were used. Information from medical records, history and arrival tests were recorded. For identification of simultaneous risk factors associated with total cholesterol and fasting blood glucose of patients, the latent variable model with dichotomous and continuous responses was used. To analyze the data SAS software, version 9 was used. Finding: Results showed that factors effecting total cholesterol are systolic blood pressure (P=0.026), diastolic blood pressure (P=0.001), triglycerides (P=0.001), CRP (C - reactive protein) (P=0.015) and ESR (Erythrocyte Sedimentation Rate) (P=0.033). Also factors affecting blood glucose are age (P=0.001), smoking (P=0.031) and triglyceride (P=0.003). Conclusions: Results from this study show that controlling factors such as triglycerides, blood pressure and smoking can prevent the progression of atherosclerosis. Considering the importance of cardiovascular disease and its associated risk factors, it is essential that further studies will be carry out. آترو اسکلروز، کلسترول، قند خون، توزیع نرمال، تحلیل چند متغیره. Atherosclerosis, Cholesterol, Blood glucose, Normal Distribution, Multivariate Analysis. 9 20 http://jhpm.ir/browse.php?a_code=A-10-25-31&slc_lang=fa&sid=1 S Dalvand سحر دالوند 10031947532846003060 10031947532846003060 No Department of Biostatistics, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران E Bakhshi عنایت اله بخشی bakhshi@razi.tums.ac.ir 10031947532846003061 10031947532846003061 Yes Department of Biostatistics, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران M Karimlou مسعود کریملو 10031947532846003062 10031947532846003062 No Department of Biostatistics, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران M Adeli مهین عادلی 10031947532846003063 10031947532846003063 No Department of Biostatistics and Epidemiology, Lorestan University of Medical Sciences. Khorramabad, Iran. گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران SH Niksima سید حسن نیک سیما 10031947532846003064 10031947532846003064 No Department of Biostatistics, School of Public Health and Institute of Public Health Research, Tehran University of Medical Sciences. Tehran, Iran. گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده بهداشت، تهران، ایران