مقدمه: افزایش قند وچربی های خون بیماران دیابتی منجر به تشدید بروز عوارض دیر هنگام دیابت می‌شود. هرچند ارتباط بین استئوکلسین و پاراتورمون با پارامترهای گلیسمی، لیپیدی و آدیپوسیتی بویژه متعاقب تمرین در بیماران دیابتی کاملاً روش نیست. هدف این مطالعه تعیین همبستگی بین استئوکلسین وپاراتورمون سرم با پارامترهای گلیسمی، لیپیدی و آدیپوسیتی متعاقب ده هفته تمرین هوازی در زنان مبتلا به دیابت نوع 2 می‌باشد.

روش کار: در این مطالعه نیمه تجربی40 زن مبتلا به دیابت نوع 2 ( 40 تا 60 سال) بصورت آزمودنی های در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه تجربی (20) و کنترل (20) قرار گرفتند. تمرین هوازی شامل حرکات ایروبیک و پیاده روی بمدت 10 هفته ( 3 جلسه در هفته/ 45 تا60 دقیقه هرجلسه/ شدت 45 تا 60 درصد ضربان قلب ذخیره) بود. نمونه های خونی قبل و بعدتمرین جهت اندازه گیری متغیرهای سرمی گرفته شد. داه ها با نرم افزار اس پی اس اس نسخه 20 تحلیل شد.

یافته‌ها: در شرایط پایه بین استئوکلسین (بغیر از قند خون و اندازه دور کمر) و پاراتورمون با هیچ یک از متغیرها همبستگی معنادار نبود. بعد از مداخله تمرین بین تغییرات استئوکلسین با تغییرات درصد چربی بدن، اندازه دور کمر، نسبت دور کمر به لگن، هموگلوبین گلیگوزیله، شاخص مقاومت انسولینی و قند خون و بین تغییرات پاراتورمون با کلسترول خون و درصد چربی همبستگی معنادار بود (05/0 > P). همچنین تمرین باعث افزایش معنادار استئوکلسین و کاهش غیرمعنادار پاراتورمون شد.

نتیجه گیری: انجام تمرینات هوازی بشکل حرکات ایروبیک و پیاده روی با توجه به اثرات مطلوبی که روی استئوکلسین و شاخص‌های گلسیمی، لیپیدی و آدیپوسیتی دارد می‌تواند برای کنترل بیماری دیابت نوع 2 مفید باشد. اما برای کاهش هورمون پاراتورمون و جلوگیری از اثرات نامطلوب آن در بیماران دیابتی بنظر این نوع تمرین کارساز نبود. لذا نیاز به مطالعات بیشتر می‌باشد. می‌توان این شیوه تمرین را بعنوان روش درمانی غیرتهاجمی برای کنترل قند، چربی‌های خون و ترکیب بدن در بیماران دیابتی توصیه کرد.