Journal of Health Promotion Management

fa مقایسه اثربخشی «درمان شناختی رفتاری» و «درمان فرآیندمدار» بر انعطاف پذیری روانشناختی و افسردگی در نوجوانان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی Comparing the effectiveness of "Cognitive Behavioral Therapy" and "Process-Oriented Therapy" on Psychological Flexibility and Depression in Adolescents with Major Depressive Disorder مدیریت تیروی انسانی human power management پژوهشي Research مقدمه: افسردگی یک اختلال در نوجوانی است و پیامدهای اجتماعی، تحصیلی و عملکردی زیادی دارد. از این رو درمان اثربخش آن اهمیت زیادی دارد. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی "درمان شناختی رفتاری" و "درمان فرآیند مدار"  بر انعطاف پذیری روانشناختی و افسردگی در نوجوانان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی انجام شد. روش کار: مطالعه حاضر به روش نیمه تجربی با پیش آزمون-پس آزمون- پیگیری 2 ماهه بود. افراد نمونه 10 تن از نوجوانان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی که در سال ۱۴۰۲ به مراکز مشاوره شهر اصفهان مراجعه کرده با روش نمونه‌گیری هدفمند با گمارش تصادفی به روش قرعه کشی انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه جمعیت شناختی، "پرسشنامه انعطاف پذیری روانشناختی" (Psychological Flexibility Questionnaire) و "سیاهه افسردگی بک"                                           (Beck Depression Inventory) بود. روایی محتوا به روش کیفی و پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ انجام شد. 5 تن از نوجوانان تحت مداخله 8 جلسه‌ یک ساعته هفتگی "درمان شناختی رفتاری" و ۵ تن  دیگر تحت مداخله یک ساعته "درمان فرآیند مدار"  در ۸ جلسه با گروه کنترل و دوره پیگیری 2 ماهه مورد بررسی قرار گرفتند. جهت تحلیل نتایج از ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا، معناداری بالینی استفاده شد.  یافته ها: با توجه به نتایج و بر اساس مقادیر شاخص تغییر پایا (RCI≥1/96)، هر 2 مداخله "درمان شناختی رفتاری" و "درمان فرآیند مدار" بر کاهش علایم اختلال افسردگی اساسی به لحاظ آماری معنادار بوده است (P>0/05). همچنین بر اساس مقادیر شاخص تغییر پایا (RCI ≥1/96)، "درمان فرآیند مدار" برای مؤلفه‌های اجتناب، پذیرش و بهره برداری نیز در مراحل درمان و پیگیری به لحاظ آماری معنادار بوده است. معناداری "درمان شناختی رفتاری" بر اساس مقادیر شاخص تغییر پایا (RCI ≥1/96)، برای مؤلفه‌های اجتناب و پذیرش در مراحل درمان و پیگیری به لحاظ آماری معنادار بوده است.   نتیجه گیری: "درمان فرآیند مدار" با توجه به ماهیت شخصی سازی و فراتشخیصی آن در کاهش اختلال افسردگی اساسی و تعدیل مؤلفه‌های روانشناختی مرتبط به ویژه در مرحله پیگیری از اثربخشی بیشتری برخوردار است. پیشنهاد                          می شود که در کار با بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی، استفاده از "درمان فرآیند مدار" در دستور کار متخصصان و روانشناسان و روانپزشکان قرار گیرد.   Introduction: Depression is a disorder in adolescence and has many social, academic, and functional consequences. Therefore, its effective treatment is of great importance. Accordingly, the present study aimed to compare the effectiveness of "Cognitive Behavioral Therapy" and "Process-Oriented Therapy" on psychological flexibility and depression in adolescents with major depressive disorder. Methods: The present study was a Single-subject design study method. The sample consisted of 10 adolescents with major depressive disorder who referred to counseling centers in Isfahan in 2023 and were selected using purposive sampling. The research instruments included a demographic questionnaire, the "Psychological Flexibility Questionnaire" and the "Beck's Depression Inventory". Content validity was assessed qualitatively and reliability was assessed using the internal consistency method by calculating Cronbach's alpha coefficient. 5 subjects underwent 10 weekly one-hour sessions of "Cognitive Behavioral Therapy" and another 5 subjects underwent 8 one-hour sessions of "Process-Oriented Therapy" and variables were examined at baseline, treatment and 2-month follow-up. Visual plotting, stable change index, clinical significance indices were used to analyze the results. Results: According to the results and based on the values of the Resilient Change Index (RCI≥1.96), both interventions were statistically significant in reducing depressive symptoms (P>0.05). Also, based on the values of the Resilient Change Index (RCI≥1.96), "Process-Oriented Therapy" was statistically significant for the components of avoidance, acceptance, and exploitation in the treatment and follow-up stages. This significance of "Cognitive Behavioral Therapy" was statistically significant for the components of avoidance and acceptance for all subjects except the second subject in the treatment and follow-up stages, based on the values of the Resilient Change Index (RCI≥1.96). Conclusion: "Process-Oriented Therapy" is more effective in reducing depression and modulating related psychological components, especially in the follow-up phase, due to its personalized and trans diagnostic nature. It is suggested that the use of "Process-Oriented Therapy” be included in the agenda of specialists, psychologists, and psychiatrists when working with patients with depressive disorders.   انعطاف پذیری روانشناختی, اختلال افسردگی اساسی, درمان شناختی رفتاری, درمان فرآیند مدار. Psychological Flexibility, Major Depression, Cognitive Behavioral Therapy, Process-Oriented Therapy. 40 55 http://jhpm.ir/browse.php?a_code=A-10-2385-1&slc_lang=fa&sid=1 leila soheilipour لیلا سهیلی پور leilasoheilypour4@gmail.com 100319475328460016886 100319475328460016886 No دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران abbas haghayegh سید عباس حقایق abbas-haghayegh@yahoo.com 100319475328460016887 100319475328460016887 Yes دانشیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران mostafa khanzadeh مصطفی خانزاده m.kh@fei.ac.ir 100319475328460016888 100319475328460016888 No استادیار ،گروه روانشناسی، موسسه اموزش عالی فیض الاسلام، خمینی شهر، اصفهان، ایران. mahbobeh hojjati محبوبه حجتی dr.mhojate.ac@gmail.com 100319475328460016889 100319475328460016889 No استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.