fa نقش میانجی رضایت نیازهای بنیادین روانشناختی در رابطه با توانایی های شناختی و اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان متوسطه دوم شهر قم مدیریت سلامت health management پژوهشي Research مقدمه: دوره نوجوانی &nbsp;به عنوان مرحله ای &nbsp;حساس در رشد روانشناختی با چالش های متعددی همراه است که پرداختن به مسائل این دوره از زندگی بخصوص رفتارهای اعتیادی نوجوانان را امری ضروری می نماید. این پژوهش حاضر باهدف پژوهش تعیین نقش میانجی رضایت نیازهای بنیادین روانشناختی در رابطه با توانایی های شناختی و اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان متوسطه دوم شهر قم انجام شد.<br> روش‌کار: روش پژوهـش توصیفـی -همبسـتگی است. جامعه‌آماری ‌این‌ پژوهش ‌شامل ‌کلیه ‌دانش‌ آموزان ‌مقطع ‌متوسطه‌ دوم ‌شهر ‌قم‌ درسال‌ تحصیلی‌1401- 1402‌بودند. ‌از‌میان‌جامعه ‌مذکور‌ نمونه‌ای ‌برابر‌با‌300‌ تن به روش ‌دردسترس ‌انتخاب ‌شدند. ابزار پژوهش ‌شامل پرسشنامه جمعیت شناختی، &quot;مقیاس‌‌رضایت نیازهای‌ بنیادین ‌روانشناختی&quot;(Basic Psychological Needs Satisfaction Scale)، &quot;پرسشنامه توانایی های شناختی&quot;‌(Cognitive Abilities Questionnaire) و&quot;آزمون ‌اعتیاد به ‌اینترنت&quot;(Internet Addiction Test)،&quot; بود. روایـی سـازه ابزارها به روش روایی همگـرا به وسیله میانگین واریانس استخراج شده و روایی واگرای یگانه-دوگانه مـورد بررسـی قـرار گرفـت. همچنیـن پایایـی ترکیبـی و پایایی بـه روش همسـانی درونـی بـا محاسـبه ضریـب آلفـا کرونبـاخ ابزارهـا نیـز بررسـی و تاییـد شـد. تحلیل‌داده با نرم افزار اس پی اس اس &nbsp;نسخه &nbsp;26 و پی ال اس نسخه3 ‌انجام شد.<br> یافته ها: شاخص های الگوی ‌پیشنهادی از‌برازش‌قابل قبولی برخوردار هستند. مسیر توانایی‌های‌شناختی به نیازهای بنیادین روانشناختی (001/0=P , 573/0=&beta;)،‌ مسیر‌توانایی های‌شناختی به اعتیاد به اینترنت (001/0=P , 330/0- =&beta;) ومسیر رضایت ‌نیازهای بنیادین روانشناختی ‌به‌ اعتیاد به اینترنت &nbsp;(001/0=P ، 387/0-=&beta;) حاصل شد. همچنین نقش‌میانجی نیازهای بنیادین روانشناختی (001/0=P، 222/0-=&beta;)، درسطح 95/0 اطمینان مورد تایید قرار‌گرفت.<br> نتیجه گیری: رضایت نیازهای بنیادین روانشناختی در رابطه توانایی های شناختی با اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان متوسطه دوم نقش &nbsp;واسطه‌‌گری دارد. پیشنهاد می شود جهت کاهش اعتیاد به اینترنت، برگزاری مداخله های روانشناختی مبتنی بر آموزش توانایی های شناختی و آموزش های همسو با رضایت نیازهای بنیادین روانشناختی انجام شود.<br> &nbsp; Introduction: Adolescence, as a sensitive stage in psychological development, is accompanied by numerous challenges that make it essential to address the issues of this period of life, especially the addictive behaviors of adolescent. The present study aimed to determine the mediating role of basic psychological needs satisfaction in relation to cognitive abilities and Internet addiction in high school students in Qom. &nbsp;&nbsp;<br> Methods:The research method was descriptive-correlation. The statistical population of this research included all the students of the second secondary school in Qom city in the academic year of 2023-2024. A sample equal to 300 people was selected from the mentioned community by convenience sampling method. The research instruments included a demographic questionnaire, &quot;Basic Psychological Needs Satisfaction Scale&quot;, &quot;Cognitive Abilities Questionnaire&quot; and &quot;Internet Addiction Test. The construct validity of the instruments was examined by examining the convergent validity method using the average variance extracted (AVE) and the divergent validity using the heterotrait-monotrait ratio (HTMT). Composite reliability and internal consistency reliability were also examined and confirmed by calculating the Cronbach&#39;s alpha coefficient of the instruments. Data analysis was performed using SPSS. 26 and PLS. 3.<br> Results: The indicators of the proposed model have an acceptable fit. The path of cognitive abilities to basic psychological needs satisfaction (&beta;=0.573, P=0.000), the path of cognitive abilities to Internet addiction (&beta;=0.330, P=0.000) and the path of basic psychological needs satisfaction to Internet addiction (P=0.000, &beta;= -0.387) was obtained. Also, the mediating role of basic psychological needs (P=0.000, &beta;=-0.222), was confirmed at the confidence level of 0.95.<br> Conclusion: Basic psychological needs satisfaction plays a mediating role in the relationship between cognitive abilities and Internet addiction in secondary school students. It is suggested to conduct psychological interventions based on the training of cognitive abilities and training aligned with basic psychological needs in order to reduce internet addiction among teenagers.<br> &nbsp; رضایت نیازهای بنیادین روانشناختی, توانایی های شناختی, اعتیاد به اینترنت, نوجوانان. Basic Psychological Needs Satisfaction, Cognitive Abilities, Internet Addiction, Adolescence. 98 112 http://jhpm.ir/browse.php?a_code=A-10-2330-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Pourkhan زهرا پورخان zahrapourkhan@gmail.com 100319475328460016903 100319475328460016903 No کارشناس ارشد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران. Zohre Abbasi زهره عباسی zohreabasi54@yahoo.com 100319475328460016904 100319475328460016904 No استادیار، گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی طلوع مهر، قم، ایران.